POLSTR a WIBOR – co oznacza zmiana wskaźnika?

Polski rynek kredytów hipotecznych przechodzi zmianę wskaźników referencyjnych. Docelowym następcą WIBOR jest POLSTR. Dla osób planujących kredyt oraz spłacających dotychczasowe zobowiązania najważniejsze są jednak praktyczne pytania: czym różnią się te wskaźniki, kiedy nastąpi zmiana i czy wpłynie na wysokość rat?

Sama zmiana wskaźnika nie gwarantuje tańszego kredytu. Oprocentowanie trzeba oceniać razem z marżą banku i pozostałymi warunkami umowy.

Czym jest WIBOR?

WIBOR to wskaźnik referencyjny odzwierciedlający oprocentowanie, po jakim banki mogłyby lokować środki w innych bankach na określony termin. Oznaczenia WIBOR 3M i WIBOR 6M odnoszą się odpowiednio do trzech i sześciu miesięcy.

W przypadku terminów 3M i 6M administrator wyznacza wartość WIBOR na podstawie kwotowań przekazywanych przez banki. Przy ich przygotowaniu obowiązuje hierarchia danych: w pierwszej kolejności wykorzystuje się dane transakcyjne, a gdy są niewystarczające – kolejne poziomy metodologii, w tym kwotowania wiążące. WIBOR nie jest więc po prostu dowolną deklaracją banków. Wyjaśnienia GPW Benchmark.

GPW Benchmark wyjaśnia, że banki przygotowujące kwotowania wiążące biorą pod uwagę również oczekiwania rynkowe i własne szacunki dotyczące przyszłych stóp procentowych banku centralnego. Dlatego WIBOR może odzwierciedlać także te oczekiwania.

Czym jest POLSTR i jak działa?

POLSTR, czyli Polish Short Term Rate, opiera się na rzeczywistych, jednodniowych transakcjach depozytowych w złotych, zawieranych na hurtowym rynku pieniężnym. Podstawą są niezabezpieczone depozyty składane przez instytucje kredytowe i finansowe. Administratorem wskaźnika jest GPW Benchmark.

POLSTR ma charakter „patrzący wstecz”: odzwierciedla oprocentowanie transakcji, które już zawarto. Na podstawie jego dziennych wartości powstają również indeksy składane, między innymi POLSTR 1M, 3M i 6M Stopa Składana. Oznaczenia te odnoszą się do historycznego okresu składania dziennych stóp. Informacje KNF o POLSTR.

To istotna różnica: WIBOR 3M i POLSTR 3M Stopa Składana opisują inne mechanizmy, mimo podobnego oznaczenia okresu.

Kiedy POLSTR zastąpi WIBOR?

Trzeba rozróżnić nowe umowy od kredytów, które są już spłacane.

Zgodnie z komunikatem KNF banki powinny do końca 2026 roku zaprzestać zawierania nowych umów wykorzystujących WIBOR. Jednocześnie ostatnim planowanym dniem publikacji WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M jest 31 grudnia 2036 roku.

Oznacza to stopniowe wygaszanie wskaźnika. Koniec jego stosowania w nowych umowach nie oznacza natychmiastowej zamiany we wszystkich istniejących kredytach. Komunikat KNF o harmonogramie wygaszania WIBOR.

POLSTR a wysokość rat kredytu

Nie ma podstaw, aby obiecywać niższą ratę wyłącznie z powodu zastosowania POLSTR. Nazwa wskaźnika nie wystarcza do oceny atrakcyjności oferty.

W typowej konstrukcji kredytu ze zmiennym oprocentowaniem:

oprocentowanie kredytu = wskaźnik referencyjny + marża banku

Znaczenie mają również zasady ustalania wartości wskaźnika i terminy aktualizacji oprocentowania. UOKiK wyjaśnia, że banki nie przeliczają oprocentowania od razu po decyzji RPP. Porównując oferty, sprawdź więc osobno sposób obliczania wskaźnika oraz terminy jego zastosowania zapisane w umowie.

POLSTR nie usuwa też ryzyka stopy procentowej. Przy zmiennym oprocentowaniu rata nadal może rosnąć albo maleć wraz ze zmianami warunków rynkowych. KNF zaleca analizę warunków umowy oraz symulacji kosztów kredytu dla różnych poziomów stóp. Poradnik KNF o ryzyku oprocentowania.

Co z kredytem, który już opiera się na WIBOR?

Sama zapowiedź reformy nie oznacza, że Twoja umowa została już zmieniona. Sposób postępowania z istniejącym kredytem wymaga sprawdzenia jego zapisów, komunikatów banku i obowiązujących regulacji.

Jeśli otrzymasz propozycję zmiany, poproś bank o wyjaśnienie:

• jaki dokładnie wskaźnik ma zastąpić WIBOR;
• jak będzie obliczane nowe oprocentowanie;
• czy przewidziano dodatkową korektę i jak wpływa ona na rozliczenia;
• kiedy zmiana zacznie obowiązywać i jakie czynności są wymagane.

Mechanizmy zastępowania wskaźników mogą obejmować korektę różnic ekonomicznych między nimi. Nie należy jednak zakładać identycznych zasad dla każdego produktu i każdej umowy. Wyjaśnienia dotyczące reformy i korekty spreadu – PKO Bank Polski.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kredytu?

Porównując finansowanie, sprawdź przede wszystkim:

• wskaźnik referencyjny i sposób jego zastosowania;
• marżę banku;
• częstotliwość zmiany oprocentowania;
• prowizje, ubezpieczenia i inne koszty dodatkowe;
• zasady wcześniejszej spłaty;
• warunki po zakończeniu okresu stałego oprocentowania, jeśli wybierasz taki wariant.

To praktyczna lista do rozmowy z bankiem. Najniższa pierwsza rata nie pokazuje wszystkich kosztów ani ryzyk wieloletniego zobowiązania.

Porównaj oferty z Financial Partners

W Financial Partners przedstawiamy oferty kredytów hipotecznych różnych banków i wspieramy klientów na kolejnych etapach zawierania umowy.

Umów rozmowę z Financial Partners.